Gümülcine, 21 Şubat 2026.

Bundan tam 49 yıl önce, 1977 yılının bir Ramazan günü, 9.9.1977 – 11.9.1977 tarihleri arasında, Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanı Süleyman Ateş Batı Trakya Türklerini ziyaret etmiş ve insanlarımızın gönüllerini fethetmişti.

Süleyman Ateş’in bu ziyareti Diyanet İşleri Başkanı sıfatıyla yapılan ilk ziyaret olması sebebiyle de insanlarımız arasında çok ilgi görmüş ve bazı insanlarımız buna inanamamışlardır. Süleyman Ateş, Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlarının Batı Trakya Türklerini ziyaret etme geleneğinin de temellerini atmıştır. Süleyman Ateş’ten sonra bir çok Diyanet İşleri Başkanı Batı Trakya Türklerini ziyaret ederek manen destek vermişlerdir.

Diyanet İşleri Başkanı Gümülcine şehri, Kurcalı, Ircan, Karacaoğlan, Sirkeli, Kozlukebir, Bıyıklıköy, Domruköy, Yahyabeyli v.d. köyleri ziyaret etmiş; İskeçe’de de şehirde ve Kireççiler köyünde bulunmuştu. Süleyman Ateş  bazı köylerde vaazlar vermiş ve nasihatlerde bulunmuştu.

Süleyman Ateş’in ziyaretleriyle ilgili o dönemin yayın organları İleri ve Akın gazeteleri şunları yazmışlardı:

ALTI GÜN

(9.9.1977 – 11.9.1977)

- Duydunuz mu, Diyanet  İşleri Başkanı geliyormuş buraya…

Bu cümle, ağızdan ağıza ta köylere dek yayıldı Azınlık içinde… Ama kimsenin de bir şey bildiği yoktu doğru dürüst.

Sonra eklemeler başlıyordu:

-Almanya’ya giderken geçeyim, demiş Batı Trakya Müslümanları arasından…

-Sırbistan’a – Üsküp’e gidecekmiş te onun için buradan geçiyormuş…

Haberin doğruluğuna inanmak için kaynak olarak bilinen yerlerin hiç birisi kesin bir bilgi veremiyorlar… Sadece:

-Biz de geleceğini duyduk…diyorlardı.

Durum, 8.9.1977 Perşembe günü netlik kazanıyor: Yarın Cuma namazında Yeni Cami’de olacaktır; Diyanet İşleri Başkanı Süleyman Ateş…

Habere tam inanlar, yarı inananlar sabahı zor ettiler. O gece.

Geleceğine inananlar, umutlanıyorlar sonra: Hadi inşallah…

Hasılı bir neşe, bir umut çırpınışları arasında Cuma iple  çekildi. Öğlen üzeri saatler 12 yi vurduktan sonraysa dakikalar gün gibi uzamağa başladı. Yeni Cami’nin içi ve çevresi binlerce insanla dolup taştı. Ha geliyor, ha gelecek… sesleri dalga dalga sarıyordu ortalığı. Azınlık insanı, a’dan z’ye, gelecek misafirin kim  ve neyi temsil ettiğini gayet iyi biliyordu. Heyecanlar son haddine ulaştığı bir sırada ilgili memur arkadaş veriyor müjdeyi.:

-Beş dakika sonra buradalar…

Yeni caminin alt tarafındaki kapı önüne yüzlerce insanımız dizilmişti. Arabalar durduğunda, Dünya Türklüğünün dini lideri süt-beyaz giysileri içinde inerken bir sevinç kapladı tüm gönülleri…

“Hoş Geldiniz”! sesleri birbirini kovalıyor; gözlerine inanamıyanlar bir daha, bir daha bakıyorlardı…

Çağlar boyu süren imparatorluk devrini kapattıktan, Azınlık durumuna düştükten bu yana, ilk defa karşılıyorduk böyle büyük bir misafiri…Ve bu gelen, tamamen azınlığımızın-halkımızın misafiri olacaktı….İşin içinde resmiyet- diplomasi bulunmayacaktı. Bizimle beraber oturacak- kalkacak, namaz kılacak, gezecek, soğuk soğuk demeçler değil, vaazlar verecekti…

Nitekim , Müftülük odasında beş – on dakikalık bir istirahattan sonra deyiverdi rahatlık içinde:

-Arzu ederseniz, Cuma namazını ben kıldırayım…

O anda, kim sevinmedi ki buna?

Ya sonra kürsüde, minberde, mihrapta yaptığı konuşmaları dinleyenler, unutabilirler mi hiç bunları?

Ne mutlu o günlere ki, dini başkanlarını gördüler…Ne mutlu o kimselere ki, dini Başkanlarının va’azını dinlediler, arkasında namaz kıldılar…

Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanı Sayın Süleyman Ateş, Ramazan son on günü içimizde bulunmakla canımıza can, neşemize neş’e, katmışlardır. Bizleri sevip – saydığı için, buralara geldiği için kendisine teşekkürler ederiz… Azınlık insanı, beraber yaşadığı o mutlu günleri hiçbir zaman  unutmıyacaktır…

İleri gazetesi, Cuma 23 Eylül 1977/sayı 87.

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. SÜLEYMAN ATEŞ

ARAMIZA HOŞ GELDİNİZ.

Türkiye Diyanet İşleri Başkanı Sayın Doç. Dr Süleyman Ateş, 9 Eylül Cuma günü Batı Trakya’ya geldi.

Sayın Başkan Süleyman Ateşi sınırda şehrimiz Müftüsü B. Mustafa Hüseyin, Ksanthi Müftüsü B. Mustafa Hilmi, Komotini Müslüman Cemaati Mülklerinin Yönetim Kurulu Başkan Vekili B. Sabri Molla Ahmet, “Akın” ve  “Azınlık Postası” müdürleri B. Hasan Hatipoğlu ve B. Selahattin Galip, bir çok din görevlileri ve gençlerimiz tarafından karşılanmıştır.

Öğle üzeri şehrimize gelen değerli misafirimiz müftülüğümüzde bir süre dinlendikten sonra halkımızın  büyük sevgi ve  saygı gösterileri arasında girdiği Yeni Cami’de  Cuma namazını kılmıştır. İkindi namazını Eski Cami’de kılan Sayın Diyanet İşleri Başkanı o gün  T.C. Başkonsolosu Sayın Akgün Han Kıcıman’ı makamında ziyaret etmiş ve akşamleyin müftümüzün evinde iftar sofrasında hazır bulunmuştur.

Cumartesi günü  Ksanrhi müftülüğünü ziyare ederek öğle namazını Aşağı Mahalle Camii’nde kılan Sayın Ateş, daha sonra Hrisa’ya giderek camiyi görmüştür. Bu arada Ksanthi Türk Birliğini ziyaret etmiş, ikindi namazını Sünne Mahalle Camii’nde kılmıştır.

Akşamleyin ise T.C. Başkonsolosu Sayın Akgün’ün iftarında hazır bulunmuştur.

AZINLIĞIMIZI ZİYARET EDEN İLK T.C. DİYANET

İŞLERİ BAŞKANI

Doçent Dr. Sayın Süleyman Ateş azınlığımızı ziyaret eden ilk Türkiye Diyanet İşleri Başkanıdır.

Gerek şehrimizde, gerekse de Ksanthi’de  yaptığı konuşmada halkımıza Türk Milleti’nin selamlarını iletmiş, İslâmiyetin ulviyetinden, kardeşlik, karşılıklı sevgi ve topluluk amaçlarından bahsetmiş, bütün Müslümanların aynı duygularla birbirlerine manen bağlı olduğunu belirtmiştir.

Halkımız arasında bulunmaktan duyduğu sevinci belirten Sayın Başkan, müftülüklere ve gençlik örgütlerimize İslâmın Kitabı Kur’anı Kerim’i armağan etmiştir.

Kendisinin ziyareti ise halkımız arasında son derece sevgi ve ilgi uyandırmış bulunmaktadır. Sayın misafir bugün (11 Eylül Pazar) köyleri ziyaretlerine devam edecektir.

Kendisinin daha bir süre azınlığımız arasında bulunması halkımızca çok arzu edilmektedir.

Ziyaretleriyle, Mübarek Ramazan ayında bütün Batı Trakya Müslüman Türklüğünün kalbini fetheden aziz misafirimize aramıza “HOŞ GELDİNİZ” DERİZ.

Akın gazetesi, Pazar 11 Eylül 1977/Sayı 685.

BÜYÜK KONUĞUMUZU UĞURLADIK

Türkiye Diyanet İşleri Başkanı sayın konuğumuz Süleyman Ateş Süleyman Ateş müftülerimizin ziyaretlerini iade maksadıyla Ramazan’ın son haftasını Komotini ve Ksanthi’li soydaşlarımız arasında geçirdikten sonra arife günü Batı Trakya’dan ayrıldı.

Önceden tespit edilmiş bir program olmamasına rağmen sayın manevi liderimizin her gittiği yer pek kalabalık soydaşlarımızla doluyor, yüksek sevgi gösterilerinde bulunuluyordu.

Bu hususta geçen sayımızda da bilgi vermiştik.

Ksanthi’yi ziyaretlerinde şehrin camilerinde namaz kılan sayın konuk Ksanthi Türk Birliğini ziyaret etmiş ve kendisine bir ara Kireççiler (Hrisa) Köyü Camii de gezdirilmiştir.

Komotini’ye dönüşünde ise camilerimizi, okullarımızı, B. Trakya Türk Öğretmenler Birliğini, Medrese-i Hayriyeyi, Türk Gençler Birliğini ziyaret etmiştir.

Komotini’de kendisine refakat eden pek kalabalık bir  konvoy ile Karacaoğlan (Aratos), Ircan (Arisvi), Kurcalı (Likion), Kozlukebir (Arriana), Bıyıklıköy (Mistaka), Sirkeli (Filira), Domruköy (Dokos) soydaş köylerini ziyaret ederek her köyün camiinde dindaşlarımıza dini telkinlerde bulunmuştur. Domruköy'de (Dokos) iftar ettikten sonra son teravih namazını Yahyabeyli (Amaranda) köyünde kılarak şehrimize dönen Sayın Süleyman Ateş Türk Gençler Birliğine tekrar gelip kalabalık gençlerimize hitaben yaptığı bir saate yakın dini konuşmasında  gençlerimize İslâm dininin yüceliğinden bahsetmiştir.

Arife günü, başta müftülerimiz olmak üzere, çok kalabalık bir konvoy halinde sınıra kadar kendisine refakat edilen sayın konuğumuz orada uğurlanmıştır.

AKIN gazetesi/1977.

Not: İlk iki fotoğraf Kurcalı köyünde aittir.

Kaynakça: 

Fotoğraflar İleri gazetesi sahibi Salih Halil'in (Hâki) arşivinden alınmıştır.

İleri gazetesi Arşivi.

Akın gazetesi Arşivi.

BAKEŞ Arşivi.