Gümülcine, 15 Nisan 2026.
Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nin tüm üye Devletlerin insan hakları performanslarının gözden geçirildiği Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) mekanizmasının dördüncü döngüsü (2022-2027) kapsamında Batı Trakya Türk toplumununum sorunları ve maruz kaldığı hak ihlalleri hakkında yazılı katkı sundu.
Yazılı katkısında ABTTF, 3. döngü kapsamında UPR Çalıma Grubu’nun 49. oturumunda kabul edilen Yunanistan raporundaki Batı Trakya Türk toplumunu ilgilendiren tavsiyelerin uygulanma durumunu aktardı.
ABTTF, UPR Çalışma Grubu’nun raporunda, Yunanistan’da etnik, dini veya dilsel azınlıklara mensup kişilerin her türlü ayrımcılığa karşı korunması ve azınlık haklarının korunmasına yönelik plan ve politikaların güçlendirilmesinin tavsiye edildiğini ancak Yunanistan’ın ulusal azınlıklara mensup kişilerin haklarının korunması konusunda Avrupa’da en kötü sicile sahip ülkeler arasında yer aldığını kaydetti.
Yunanistan’ın Batı Trakya Türk toplumunun etnik Türk kimliğini inkar ettiğinin altını çizen ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun isminde “Türk” kelimesi geçtiği için kapatılan veya kaydedilmeyen dernekleri ile ilgili Bekir Usta ve Diğerleri Dava Grubu’ndaki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının Yunanistan tarafından 18 yıldır uygulanmadığını ifade etti. ABTTF, UPR Çalışma Grubu’nu Yunan makamlarından ilgili AİHM kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla hangi somut ve net adımları atacağına dair takvim ile kesin bilgi talep etmeye çağırdı.
ABTTF, 1923 Lozan Antlaşması ile Batı Trakya Türk toplumuna eğitim ve dini alanda özerklik tanındığını belirterek, ancak hükümetin 2010 yılında aldığı tasarruf önlemleri kapsamında ülke çapında öğrenci sayısı dokuzdan az olan ilkokulların kapatılması kararının Türk toplumuna ait özel ve özerk statüdeki ilkokullara da uygulanması sonucu 2011 yılından bugüne Türk ilkokulların sayısında çok hızlı bir düşüş yaşandığını, 2011 yılında 188 olan Türk ilkokullarının sayısının 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında 83’e düştüğünü kaydetti.
Batı Trakya Türk toplumunun dini özerkliğinin 1913 Atina Antlaşması ile belirlendiğini ve 1923 Lozan Antlaşması ile garanti altına alındığını not eden ABTTF, Yunanistan’ın ülkedeki diğer tanınmış dinlerin cemaatlerinin organizasyonu ve işleyişine müdahale etmezken Türk toplumunun özgür iradesiyle seçtiği kendi müftülerini tanımadığını, son olarak Dimetoka’ya tek taraflı kararla müftü atayan Yunanistan’ın bir kez daha Türk toplumunun dini özerkliğini yok saydığını dile getirdi.
ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun siyasette ve ana akım Yunan medyasında nefret söylemine maruz kaldığını belirten ABTTF, Türk toplumunun önde gelen temsilcilerinin damgalandığını, haklarında asılsız ve karalayıcı haberler yayımlandığını, bu tür haberlerin toplum genelinde Türk toplumuna karşı önyargıların ve gerçek dışı algıların oluşması riski taşıdığını kaydetti.
ABTTF, Yunanistan’a, Batı Trakya Türk toplumunun etnik Türk kimliğini tanıması, yıllar içinde çeşitli yasal değişiklikler ve keyfi uygulamalar ile bugün büyük ölçüde tahrip edilen eğitim ve dini özerkliğini iade etmesi, Avrupa Konseyi’nin Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşme (FCNM) ile Avrupa Bölgesel veya Azınlık Dilleri Şartı’nı (ECRML) onaylaması çağrısında bulundu.
UPR Çalışma Grubu’nun dördüncü döngü kapsamında 2-13 Kasım 2026 tarihlerinde İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak 53. oturumunda Yunanistan da incelenecektir. Bu oturumda ABTTF ve diğer sivil toplum kuruluşlarının Yunanistan’la ilgili sunduğu yazılı katkıları da dikkate alacak olan Çalışma Grubu Yunanistan incelemesini yapacaktır.