Gümülcine, 21 Ekim 2026.

İskeçe Bağımsız Milletvekili Hüseyin Zeybek, koyun ve keçi çiçeği salgınından etkilenen yetiştiricilerin yeni yatırım desteklerinden dışlanma riskini Meclis gündemine taşıdı.

İskeçe’de 295 işletmenin etkilendiği salgının ardından, 12.000 avroluk asgari üretim şartının zorunlu itlaf mağdurlarını desteklerden mahrum bırakabileceğini vurgulayan Zeybek, Bakanlığa sunduğu soru önergesiyle özel düzenleme ve muafiyet talep etti.

Zeybek, devletin zorunlu itlaf kararlarına uyan üreticilerin ikinci kez mağdur edilmemesi için hangi adımların atılacağını sordu.

SORU ÖNERGESİ

Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanlığına

Konu: “Koyun ve keçi çiçeği salgınından etkilenen hayvancılık sektörünün yeni Tarımsal İşletmeleri Geliştirme ve Modernizasyon Programından (Σχέδια Βελτίωσης) dışlanma tehlikesi – İskeçe bölgesinde sorun giderek büyüyor”

Koyun ve keçi çiçeği salgını, ülke genelinde hayvan varlığında büyük çaplı kayıplara yol açarak binlerce hayvancılık işletmesinin ekonomik sürdürülebilirliğini ciddi biçimde tehdit etmektedir. Salgının özellikle ağır sonuçlar doğurduğu İskeçe ilinde, Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanlığının 26 Mayıs 2026 tarihli resmî verilerine göre 245 vaka tespit edilmiş ve 295 hayvancılık işletmesi salgından etkilenmiştir. Bu veriler, krizin ulaştığı boyutları gözler önüne sererken bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin geleceği ve yerel ekonominin sürdürülebilirliği açısından ortaya çıkan ciddi tehditleri de açıkça ortaya koymaktadır.

Öte yandan, Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası Stratejik Planı kapsamında, Tarımsal İşletmeleri Geliştirme ve Modernizasyon Programını da kapsayan P3-73-2.1, P3-73-2.2 ve P3-73-2.6 kodlu müdahalelere ilişkin başvuru çağrısında belirlenen uygunluk koşulları, salgından zarar gören hayvan yetiştiricilerinin yatırım desteklerinden yararlanmasını engelleme riski taşımaktadır. Söz konusu çağrının 7. maddesinin 1.2. fıkrası uyarınca, Yunanistan ana karası, Girit ve Eğriboz Adası’nda faaliyet gösteren tarımsal işletmelerin, 2025 yılı Birleşik Destek Başvurusu (ΕΑΕ) verileri esas alınarak hesaplanan standart üretim değerinin en az 12.000 avro olması şartı aranmaktadır.

Ayrıca, ilgili başvuru çağrısının 36.2 numaralı tanımında, standart üretim değerinin beyan edilen tarımsal ürünler ve üretim amaçlı yetiştirilen hayvanlar esas alınarak hesaplanacağı, işletmelerin başlangıç durumuna ilişkin standart üretim değerinin belirlenmesinde ise 2025 yılı verilerinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır. Ancak söz konusu düzenleme, koyun ve keçi çiçeği salgını nedeniyle hayvan varlıkları zorunlu itlaf kapsamında ortadan kaldırılan yetiştiricilerin başvuru koşullarını karşılayabilmeleri ve yatırım desteklerinden yararlanabilmeleri açısından ciddi belirsizlikler ve hak kaybı riskleri doğurmaktadır.

Salgın nedeniyle hayvan varlığını kaybeden yetiştiricilerin üretim kapasitesinde yaşanan ciddi düşüş, 2025 yılı Birleşik Destek Başvurusu (ΕΑΕ) verilerine bağlı olarak, işletmelerin gerekli asgari standart üretim değeri koşulunu karşılayamaması ve dolayısıyla yatırım desteklerinden yararlanamaması riskini doğurmaktadır. Bu durum, hayvancılık faaliyetlerini yeniden başlatabilmek ve işletmelerini ekonomik açıdan sürdürülebilir hâle getirebilmek için kamu desteğine en fazla ihtiyaç duyan üreticilerin, kendi iradeleri dışında gerçekleşen

hayvan kayıpları nedeniyle temel finansman ve destek mekanizmalarından dışlanmasına yol açabilecek niteliktedir.

Hayvancılık sektörünün bölge ekonomisinde önemli bir yere sahip olduğu ve yüzlerce işletmenin koyun ve keçi çiçeği salgınından ağır biçimde etkilendiği İskeçe’de, zarar gören yetiştiricilere yönelik özel bir düzenlemenin bulunmaması, mevcut ekonomik sıkıntıların daha da derinleşmesine ve bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girmesine neden olabilecektir. Özellikle hayvanları zorunlu olarak itlaf edilen yetiştiricilerin, kendi iradeleri ve sorumlulukları dışında meydana gelen bu kayıplar nedeniyle ekonomik açıdan daha fazla mağdur edilmemesi ve mevcut destek mekanizmalarından mahrum bırakılmaması büyük önem taşımaktadır.

Salgından zarar gören hayvancılık işletmelerinin yeniden üretime kazandırılması için yatırım desteklerine erişim hayati önem taşırken, başvuru koşullarının 2025 yılı verilerine dayandırılması ve zorunlu itlaf nedeniyle yaşanan kayıpların dikkate alınmaması, üreticilerin bu desteklerden haksız biçimde dışlanmasına yol açabileceği göz önünde bulundurulursa;

Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanı'na soruyoruz:

1. İskeçe ilinde koyun ve keçi çiçeği salgını nedeniyle hayvanları zorunlu olarak itlaf edilen işletmelerden kaçı, 2025 yılı Birleşik Destek Başvurusu (ΕΑΕ) verilerine göre, Tarımsal İşletmeleri Geliştirme ve Modernizasyon Programına katılım için gerekli olan asgari 12.000 avroluk standart üretim değeri koşulunu karşılamaktadır?

2. Zorunlu itlaf nedeniyle üretim kapasitesi azalan ve belirlenen asgari standart üretim değeri koşulunu karşılayamayan yetiştiricilerin mağduriyetinin giderilmesi amacıyla özel bir muafiyet, istisna veya alternatif değerlendirme yöntemi uygulanması öngörülmekte midir?

3. Bakanlık, salgın nedeniyle hayvan varlığını kaybeden yetiştiricilerin yatırım desteklerinden mahrum kalmaması için mevcut başvuru koşullarını değiştirmeyi veya özel bir düzenleme yapmayı planlamakta mıdır? Devletin zorunlu itlaf kararlarına uymak durumunda kalan üreticilerin, kamu desteklerinden de dışlanarak ikinci kez mağdur edilmesini önlemek amacıyla hangi somut adımlar atılacaktır?

İskeçe Bağımsız Milletvekili

Hüseyin ZEYBEK